У Польшчы праходзіць фотавыстава «Не_звычайныя героі», прысвечаная беларускім ваярам ва Украіне. У Варшаве яна адкрылася да другой гадавіны пачатку вайны і сабрала шмат зацікаўленых беларусаў. А зараз выстава прыехала ў Беласток і працуе ў хабе «Новая зямля», але, па інфармацыі арганізатараў, людзей на ёй амаль не было. MOST абмеркаваў з суарганізатарам выставы Андрусём, ці пазбягае грамадства тэмы вайны.
«Спадзяваўся, што падзея прыцягне ўвагу»
Падрыхтоўка выставы «Не_звычайныя героі» вялася каля месяца сіламі энтузіяста — у вольны ад працы і сямейных спраў час беларус Віталь збіраў фотаздымкі і дамаўляўся з прасторамі. Зразумела, што і сродкі на рэалізацыю даводзілася выдаткоўваць з уласных даходаў. Здымкі тут без подпісаў, некаторыя з іх за час выставы нахіліліся.
— У Віталя зараз звычайная прафесія — ён цягне сябе, жонку, дзіцёнка. Але знайшоў час, натхненне і грошы, каб арганізаваць такую выставу і нагадаць пра хлопцаў, — распавядае Андрусь. — Адной са спадарожных мэтаў выставы быў збор грошай на пікап для ваяроў.
Гледзячы на тое, колькі намаганняў было выдаткавана на арганізацыю, Андруся «збянтэжыла адсутнасць волі беларусаў Беластока прыйсці на выставу».
— Беласток — не самы «двіжовы» горад. Але я спадзяваўся, што падзея прыцягне ўвагу. Калі сюды прыязджала камандаванне палка Каліноўскага, людзей сабралася шмат, — здзіўляецца Андрусь.
«Хаваць дзіця ад вайны — тое ж самае, што хаваць яго ад палавой адукацыі»
Суарганізатар выставы лічыць, што вайна па-ранейшаму з’яўляецца неад’емнай часткай жыцця, нават калі здаецца, што яна адбываецца недзе далёка.
— Праз вайну ва Украіне прайшлі сотні, калі не тысячы беларусаў. Лічу, што гэта вялікая частка дыяспары. Як бы мы ні жадалі абстрагавацца ад вайны — гэта рэчаіснасць, — дадае Андрусь.
Беларус прызнае, што грамадства засяроджваецца на жыццёвых, больш зручных для абмеркавання тэмах.
— Можна патанцаваць за Беларусь, пакрычаць за Беларусь, пастучаць за Беларусь. Але паваяваць за Беларусь таксама было бы нядрэнна. Ад таго, што мы патанцуем — наша краіна да нас не вернецца.
Андрусь супраць таго, каб табуіраваць тэму вайны, ствараючы з беларускіх ваяроў абстрактны вобраз герояў. А выстава, на яго погляд, карысная не толькі для дарослых, але і для дзяцей.
— Мабыць, нехта думае, што не трэба дзецям паказваць вайну. Але прабачце, нашыя дзяды бачылі Другую сусветную, бацькі — Афган, а мы бачым вайну ва Украіне. Таму калі кажуць, што ў школах трэба праводзіць урокі палавога выхавання, бо дзеці ўсё роўна ў жыцці з гэтым сутыкнуцца, то чаму мы не кажам, што дзіцяці давядзецца сутыкнуцца з вайной? Хаваць яго ад вайны — тое ж самае, што хаваць яго ад палавой адукацыі, — мяркуе Андрусь.
«Прасела культурка — падтрымаем культурку»
Беларус апісвае выставу як «душэўную, з укладам персанальнага». Дзякуючы фотаздымкам наведвальнікі могуць даведацца і пра вайсковы, і пра бытавы бок жыцця ваяроў. Адной з галоўных праблем у ігнараванні падзеі Андрусь лічыць адсутнасць кансалідацыі ў грамадстве.
— Магчыма, справа ў тым, што ні ў каго няма больш-менш цямнага рашэння, што рабіць далей. Усе імкнуцца вырашыць тактычныя задачы: прасела культурка — падтрымаем культурку, хлопцам патрэбен пікап — назбіраем на пікап. Дробныя тактычныя задачы не складваюцца ў адзіны стратэгічны план.
Наведаць выставу «Не_звычайныя героі» ў Беластоцкім хабе «Новая зямля» можна да 31 сакавіка. Пасля арганізатары плануюць выставіць здымкі ва Уроцлаве і Гданьску.
Не забудзь падпісацца на MOST у Тэлеграм. Мы галоўнае медыя беларусаў у Польшчы.
