Краязнаўца Аляксей Трубкін працягвае знаёміць вас з беларускімі гісторыямі Беластока. Сёння ён расказвае пра палітычную сілу беларусаў на Беласточчыне ў 1920-я гг.
…Падчас паседжання ў арандаванае памяшканне ўварваліся правакатары, мэтай якіх быў разгон дэлегатаў, але беларусы хутка адбілі напад. Аднак з’езд быў канчаткова сарваны пасля таго, як уласнік будынку выключыў святло ў памяшканнях. Калі дэлегаты пакідалі залю, аказалася, што тэатр аточаны кардонам. Удзельнікаў з’езду абшукалі, а некаторых з іх арыштавалі…
Гэта не сённяшнія навіны з Беларусі. Гэтыя падзеі адбыліся ў 1926 годзе, то бок 96 год таму, у Беластоку. У будынку тэатра “Polonia”, які месціўся па адрасу вул. Пілсудскага,18 (будынак не захаваўся), адбываўся з’езд найбуйнейшай беларускай партыі, Беларускай сялянска-работніцкай грамады Беластоцкага павета. Сабралася больш за 230 чалавек.
Тады беларусы на Беласточчыне былі заўважнай палітычнай сілай. Толькі ў гуртках БСРГ дзейнічалі тут каля 5 тысяч чалавек. Амаль у кожнай беларускай вёсцы быў гурток або былі некалькі членаў партыі. Аднак мясцовыя ўлады імкнуліся спыніць яе развіццё, выкарыстоўваючы правакацыі. Напрыклад, у Бельскім павеце нават дайшло да бойкі з дэлегатамі з’езда, што меў адбыцца ў Старым Беразове.
Арышт кіраўніцтва Грамады і мясцовых актывістаў, у тым ліку і на Беласточчыне, спыніў далейшае развіццё гэтай найбуйнейшай беларускай сялянскай палітычнай партыі. У турму, сярод іншых, трапілі старшыня Павятовага камітэта ў Беластоку Аляксандр Грэсь, сакратар камітэта Васіль Казлоўскі ды старшыня Сакольскага камітэта Ян Гелда.
