Мужчынскі гурт «Касары» аднаўляе традыцыю беларускага народнага спеву. Калектыў, у які ўваходзяць і айцішнікі, і бізнесмены, нарадзіўся ў Варшаве са звычайных заняткаў для беларусаў, а цяпер ён выступае на польскіх фестывалях і нават у Заходняй Еўропе. Мог бы аб’ездзіць і больш краін, але ў часткі ўдзельнікаў пакуль няма дакументаў, якія даюць магчымасць падарожнічаць. Чаму ў Польшчы цікавяцца беларускімі песнямі, MOST расказаў заснавальнік і кіраўнік гурта Сяржук Доўгушаў.
У Беларусі Сяржук шмат гадоў займаўся фальклорам і развіццём беларускай культуры. Арганізоўваў спевы на вуліцах, з 2010 года ездзіў у этнаграфічныя экспедыцыі, запісваў песні ад носьбітаў традыцыі.
У 2021 годзе Сяржук вымушана з’ехаў у Польшчу, але праз тры месяцы пераехаў у ЗША. Там давялося працаваць на розных працах — ад грузчыка да таксіста, а ў 2023 годзе ён вярнуўся ў Варшаву. Да таго часу ў Польшчу з’ехала шмат беларусаў, і стала зразумела, што для новай хвалі эміграцыі можна ладзіць культурныя праекты.
«Гэта больш, чым проста песні»
Сяржук стаў весці музычныя заняткі, на якія запрашаў усіх, хто хацеў паспрабаваць сябе ў традыцыйным беларускім мужчынскім спеве. На курсы прыходзіла каля 25 чалавек. Але потым з жадаючых вылучыліся тыя, хто гатовы быў займацца больш сур’ёзна і прафесійна. Так узнік калектыў, у якім цяпер восем удзельнікаў. Назву ён атрымаў ад песні «Касары касяць».
— Агулам слова «касары» звязана з жанрам мужчынскіх песень. Улетку жанчыны спявалі жніўныя песні, а мужчыны — касарскія, — тлумачыць Доўгушаў.
І касарскія, і жніўныя песні адносяцца да каляндарна-абрадавых — да земляробчага фальклору. Касарскія песні выконвалі падчас касьбы, яны дапамагалі трымаць тэмп працы і падтрымлівалі супольны настрой.
— Гэта больш, чым проста песні — гэта падтрымка і сувязь з нашай традыцыяй, — падкрэслівае кіраўнік гурта.
«У часткі нашых касароў няма польскіх дакументаў»
Сёння беларускі гурт выступае ў розных гарадах Польшчы. Асабліва цёпла яго сустракаюць на Падляшшы, дзе спрадвеку жывуць этнічныя беларусы. Але таксама прыходзяць і палякі, якія цікавяцца фальклорам.
— Нават выступалі на карпаратыве Гайнаўскага водаканала, — успамінае Доўгушаў. — На фестывалях [выступалі] актыўна, таму што Польшча вельмі любіць і цэніць фальклор і цікавіцца намі.
30 лістапада адбыўся вялікі канцэрт гурта ў Варшаве.
Таксама калектыў ужо паспеў выступіць у Германіі, Нідэрландах і Чэхіі. Аднак з далейшымі выступамі за мяжой ёсць складанасці.
— Мы, на жаль, зараз абмежаваныя ў выездах, таму што ў часткі нашых касароў няма польскіх дакументаў. І гэта [чаканне дакументаў] можа зацягнуцца гадамі, — тлумачыць Сяржук.
У звычайным жыцці касары — айцішнікі і людзі бізнесу
З васьмі ўдзельнікаў гурта толькі адзін займаецца музыкай прафесійна, а астатнія працуюць у IT і бізнесе, але для кожнага спеў — гэта адчуванне сваёй культуры і каманды.
— Гэта наша ўлюбёная справа. Можна папрацаваць, а потым прыйсці на рэпетыцыю — і атрымаць задавальненне, — кажа Сяржук.
Акрамя спеву, кожны бярэ на сябе частку арганізацыі: хтосьці кантактуе з арганізатарамі фестываляў, хтосьці вядзе сацсеткі, хтосьці дапамагае з выступамі.
— Кожны дапамагае ў прасоўванні гурта, — кажа кіраўнік.
Дэбютны альбом
«Касары» зрабілі яшчэ адзін важны крок — запісалі свой першы альбом, які ўжо даступны на стрымінгах. У ім 12 традыцыйных песень — ваяцкіх, рэкруцкіх, маладзецкіх і бяседных. Аснова гучання — жывы мужчынскі шматгалосы спеў, дапоўнены бубнам, барабанам і драўлянымі духавымі інструментамі. У некалькіх нумарах чуваць таксама традыцыйныя скрыпічныя найгрышы ў выкананні польскага музыкі Мацея Філіпчука.
Мастэрынг зрабіў вядомы польскі гукарэжысёр Марыюш Дзюравец. Вокладку аформіў беларускі дызайнер Ігар Юхневіч.
— Задача была простая — запісаць альбом максімальна шчыра і па-жывому, без прыкрас і эфектаў. Перадаць стыль, эмоцыю і мужчынскую энергію беларускіх традыцыйных песень, — кажа Сяржук Доўгушаў.
Вы можете обсудить этот материал в нашем Telegram-канале. Если вы не в Беларуси, переходите и подписывайтесь.
