Пэўна, кожны жыхар Гродна мае нейкія ўспаміны ці цікавыя гісторыі, звязаныя з падарожжам чыгункай у Беласток. Бо яшчэ два гады таму цягнікі паміж гарадамі курсавалі штодзённа. У міжваенны перыяд гарадзенцам таксама часта даводзілася ездзіць у горад над Белай, бо Гродна належала да Беластоцкага ваяводства. Нядаўна мы пісалі пра аўтобусную камунікацыю паміж двума гарадамі, а сёння распавядзём пра тое, якія паміж Гродна і Беластокам курсавалі цягнікі.
Першыя гады пасля польска-бальшавіцкай вайны з гродзенскага вакзала нельга было выехаць ні ў Варшаву, ні ў Вільню. Мост на Нёмане падчас гэтай вайны быў разбураны. Участак з Гродна да Вільні аказаўся на нейтральнай паласе на польска-літоўскім памежжы і некаторы час не дзейнічаў. Цягнікі з Вільні ў Варшаву хадзілі праз Ліду, Ваўкавыск і Седльцы — па былой Балагое-Сядлецкай чыгунцы.
З цягам часу Польскія Дзяржаўныя Чыгункі павялічвалі хуткасць сваіх цягнікоў. У 1935 годзе быў прызначаны хуткі цягнік з Земгале (памежная станцыя на польска-латышскай мяжы) ў Варшаву. Паміж Вільняй і Варшавай ён спыняўся толькі ў Парэччы (дзе была перасадка да курортных Друскенікаў), Гродне і Беластоку. Гэты цягнік адыходзіў з Гродна а 17:36, дарога да Беластока займала 1 гадзіну 15 хвілін, да станцыі Варшава Галоўная — 4 гадзіны 2 хвіліны.
Праезд з Гродна да Беластока ў звычайным пасажырскім цягніку ў 1939 годзе каштаваў 4.40 злотых ў трэцім класе, 6.60 — у другім, 8.80 — у першым. За хуткі цягнік трэба было даплаціць 1.10 за трэці клас, 2.10 за другі і 2.80 за першы. У параўнанні з даходамі большай часткі насельніцтва гэтыя кошты былі высокімі, людзі карысталіся чыгункай толькі пры важнай патрэбе.
Вось як апісвае сваё падарожжа хуткім цягніком чытач часопіса «Chryścijanskaja Dumka», які ў чэрвені 1938 года ехаў з Беластока ў Вільню на беларускую пілігрымку ў Кальварыю: «На звычайны цягнік у Беластоку мы спазніліся. За чатырох даплаціўшы 12 зал., у Вільню мы ехалі кур’ерскім. У цягніку беларускіх сялян не было. Яны кур’ерскім не ездзяць. Мы тут спаткалі самых урадаўцаў і невялічкіх купцоў. У вагоне цішыня панавала. Мы чыталі газеты. У руках пасажыраў я бачыў розныя газеты польскія. Адзін нехта чытаў расейскую газету, а другі нехта францускую. Я выняў з кішані сваю беларускую газету і пільна чытаў апошнія навіны з беларускага жыцця».
У апошнім перадваенным раскладзе, які пачаў дзейнічаць 15 мая 1939 года, з Гродна да Беластока было дзесяць пар цягнікоў. Пяць цягнікоў ішлі ў Варшаву з Вільні і памежнай з Латвіяй станцыі Земгале, два — з Сувалак (тады існавала чыгунка Гродна — Сувалкі, разабраная пасля ІІ Сусветнай вайны). У працоўныя дні курсавалі два цягнікі Гродна — Беласток, якія спыняліся на кожнай станцыі.
Самым незвычайным цягніком на гэтым участку быў экспрэсны дызель Варшава — Сувалкі, які летам 1939 года курсаваў па вызначаных днях і прыпыняўся на пяць хвілін на станцыі Ласосна, дзе мусіў мяняць накірунак руху. На гродзенскі вакзал ён не заходзіў. Гэты цягнік меў дастаўляць заможных турыстаў на азёры ў ваколіцах Аўгустова.
