Аўторак, 3 лістапада 2026
No Result
View All Result
MOST Media
  • Галоўная
  • Навіны
  • Гісторыі
  • Гайды
  • Падтрымай!
  • ПРА НАС
    • Палітыка выкарыстання Cookies (EU)
    • Правілы выкарыстання матэрыялаў
  • Рэклама/Reklama
No Result
View All Result
  • Галоўная
  • Навіны
  • Гісторыі
  • Гайды
  • Падтрымай!
  • ПРА НАС
    • Палітыка выкарыстання Cookies (EU)
    • Правілы выкарыстання матэрыялаў
  • Рэклама/Reklama
No Result
View All Result
MOST Media
No Result
View All Result
Галоўная Гісторыі

Да гадавіны паўстання Каліноўскага. Узгадваем апошняга ўдзельніка, які пражыў 108 гадоў

MOST MOST
22 студзеня 2022, 17:15
Гісторыі
A A
паўстання Каліноўскага

Ігнат Абрамовіч — апошні паўстанец — на адным з памятных мерапрыемстваў у 1930-х гг. Фота: NAC

22 студзеня — чарговая гадавіна пачатку паўстання 1863-1864 гг. 159 гадоў таму пачалася сумесная барацьба за незалежнасць палякаў, беларусаў і літоўцаў ад царскай Расіі. Гэтае паўстанне у Польшчы называюць «студзеньскім», у Беларусі — паўстаннем Каліноўскага. MOST расказвае пра апошняга паўстанца Ігната Абрамовіча.

Лічыцца, што паўстанне пачалося на тэрыторыі Польшчы 22 студзеня, а на тэрыторыі Літвы і Беларусі — амаль на тыдзень пазней, 1 лютага. Тут усё пачалося з таго, як выйшаў адпаведны зварот Літоўскага правінцыяльнага камітэта на чале з Канстанцінам Каліноўскім да насельніцтва Літвы і Беларусі з заклікам падняцца на ўзброеную барацьбу.

Паўстанне ў выніку было жорстка задушана, удзельнікі пакараныя смерцю або былі сасланыя.

Апошні паўстанец

Адны з самых актыўных баёў паўстання праходзілі на тэрыторыі Гродзеншчыны. У гэтым рэгіёне нарадзіўся Ігнат Абрамовіч — паўстанец, які пражыў 108 гадоў. Менавіта ён быў апошнім жывым удзельнікам паўстання Каліноўскага. Ігнат (Ігнацы) Абрамовіч нарадзіўся ў 1836 або, паводле іншых крыніц, у 1839 годзе ў ваколіцах роднай вёскі палітыка Зянона Пазняка Суботнікі (Іўеўскі раён, Гарадзенская вобласць).

Апошняя дата пазначана на надгробку паўстанца. Але Дзяржаўны занальны архіў г. Маладзечна лічыць слушнай першую дату. Акрамя таго, унучка «каліноўца» сцьвярджае, што Абрамовіч памёр у 106 год. Магчыма, блытаніну з датамі свядома зладзіў сам Ігнат Абрамовіч, каб пасля падаўлення паўстання заблытаць карныя органы.

Ігнат трапіў ў паўстанне Каліноўскага ў 24 гады (калі пагадзіцца з датай нараджэння на помніку). Маёмасць яго сям’і падчас баявых дзеянняў была канфіскаваная, а радавыя сядзібы царскія войскі спалілі разам з целамі забітых сваякоў. За ўдзел у паўстанні Ігнат Абрамовіч быў сасланы ў сібірскую катаргу на 12 год.

Пасля вяртання з Сібіры «каліновец» атабарыўся ў ваколіцах Чэнстаховы (Польшча), дзе неўзабаве ўладкаваўся ўпраўляючым маёнтка. Ігнат самавукам атрымаў належную адукацыю і ажаніўся з дзяўчынай з роду Шаблоўскіх. На жаль, жонку Ігната напаткаў трагічны лёс: яна патрапіла пад цягнік. Праз некаторы час Абрамовіч перабраўся ў вёску Краснае, што пад Маладзечнам, дзе дажыў да самай смерці ў 1944 годзе.

Ігнат Абрамовіч у ветэранскай форме, 1930-я гг.
Пасведчанне да Бронзавага Крыжа Заслугі.
Памятны крыж да 70-годзя паўстання

Лейтэнант паўстання

У 1933 годзе польскія ўлады ўзнагародзілі Ігната Абрамовіча Памятным Крыжам да 70-годзя Студзеньскага паўстання. У 1938 годзе ён быў запрошаны ў Варшаву на 75-я ўгодкі паўстання. Ветэрану выдалі за кошт вайсковага бюджэту 16 злотых на дарогу. У тым жа годзе Абрамовіч атрымаў Бронзавы Крыж Заслугі. Захавалася пасведчанне на гэты конт за подпісам прэм’ера апошняга ўраду даваеннай Польшчы — генерала Феліцыяна Славой-Складкоўскага. Ігнат Абрамовіч, як і ўсе астатнія жывыя паўстанцы, быў падвышаны да першага афіцэрскага звання (лейтэнант).

Кажуць, што да самага скону жыцця Абрамовіч заўсёды хадзіў у паўстанцкай канфедэратцы. Як выявілася, па загадзе Пілсудскага належала салютаваць сустрэчнаму ветэрану. Таксама для іх уводзілася парадная форма, па якой можна было адразу вызначыць героя. Захаваўся фотаздымак Ігната Абрамовіча 1930-х гадоў, дзе ён адпаведна апрануты ў цёмна-сіні сурдут і шапку-рагатоўку (канфедэратку).

Нашчадкі і памяць

Вядома, што Абрамовіч меў дачку і чатырох (як мінімум) сыноў. Усе дзеці сталі тэхнікамі ды інжынерамі. Праўнук паўстанца Здзіслаў Абрамовіч жыве ў польскім Баляслаўцы. Менавіта ў ягоным архіве захоўваюцца ўзнагароды і дакументы Ігната Абрамовіча, фотаздымкі і жывапісны партрэт, выкананы Станіславам Абрамовічам (унукам Ігната).

Магіла Ігната Абрамовіча ў Красным. Фота: genealogia.okiem.pl.
Крыніца: Паводле Вольгі Сямашка, http://kalinouski.arkushy.by/.
Тэгі: Гісторыя

ГАЛОЎНЫЯ НАВІНЫ

польская виза

«Это гуманитарный кризис». Беларусы ищут, в каком польском банке открыть счет без ВНЖ

Хрысціна Гараніна
2 лістапада 2026, 18:20

Польский Bank Millennium объявил, что для верификации клиентов будет принимать в качестве удостоверения личности польский проездной документ иностранца, а не только национальный паспорт. Это решает проблемы многих беларусов,...

Таццяна Гайдук

«Гэта спосаб кампенсаваць боль». Экскурсаводка на Дзяды праводзіць шпацыры памяці па беларускіх пахаваннях ва Уроцлаве

MOST
2 лістапада 2026, 14:52

На Дзяды — у дзень памінання памерлых — беларусы Уроцлава збіраюцца разам на Асабавіцкіх могілках, каб ушанаваць памяць пахаваных тут землякоў. Экскурсію праводзіць гісторык, адукатарка, экскурсаводка Таццяна Гайдук....

пособие в Польше

«Дырочку в бюджете заметили». Как потеря пособия 800+ повлияла на беларусские семьи в Польше

MOST
2 лістапада 2026, 12:19

С этого года в Польше изменились условия назначения негражданам пособия на детей Rodzina 800+. Иностранцы, которые не соответствует новым требованиям, утратили право на выплаты. MOST поговорил с ними...

  • Галоўная
  • Навіны
  • Гісторыі
  • Гайды
  • Падтрымай!
  • ПРА НАС
  • Рэклама/Reklama
Пры выкарыстанні зместу MOST прачытайце нашы Правілы выкарыстання матэрыялаў

Звяжыцеся з намі: [email protected]

© 2026 Mostmedia.io. Час будаваць масты

No Result
View All Result
  • Галоўная
  • Навіны
  • Гісторыі
  • Гайды
  • Падтрымай!
  • ПРА НАС
    • Палітыка выкарыстання Cookies (EU)
    • Правілы выкарыстання матэрыялаў
  • Рэклама/Reklama

© 2026 Mostmedia.io. Час будаваць масты