Кіраўнік НАУ Павел Латушка расказаў у калонцы для MOST пра праваслаўныя Каляды, для каго стаіць талерка на стале і як адзначалі Каляды на Беласточчыне.
Што для меня праваслаўныя Каляды? Памятаю, што заўсёды ў нашай сям’і ў Мінску альбо ў бабулі ў Смалявіцкім раёне ўвечары 6 студзеня, калі з’яўляецца на небе першая зорка, збіраліся за вячэрай і галоўнай стравай падчас гэтай вячэры была «бедная» Куцця, а «багатую» Куццю падавалі на наступны дзень, на свята 7 студзеня. Заўсёды гэта традыцыя 12 страў, гэта посная ежа і, вядома ж, талерка для нечаканага госця. Але сёння ў нашых сем’ях гэтая талерка для вельмі чаканых гасцей — людзей, якія знаходзяцца за кратамі. І ў маім доме гэта месца будзе для майго стрыечнага брата Анатоля Латушкі, які з’яўляецца палітвязнем.
Куцця — гэта тое, што аб’ядноўвае нас усіх за вялікім святочным сталом. Я ўзгадваю таксама вельмі моцныя традыцыі на Беласточчыне, там, дзе пражывае вялікая колькасць прадстаўнікоў беларускай этнічнай меншасці і, дзякуючы ім, захоўваюцца праз стагоддзі беларускія і праваслаўныя традыцыі. Асабліва, я памятаю, мяне ўразіла, калісьці 6 студзеня я ехаў праз Гайнаўку, гэта сталіца аднаго з паветаў на Беласточчыне, і ўбачыў, як жыхары везлі ялінкі на даху аўтамабіля, каб паставіць у сябе дома. Менавіта шостага ўвечары, напярэдадні свята, у дамах на Беласточчыне ставяць ялінкі. А сёмага з самай раніцы стукаюцца калядоўшчыкі. Я ўзгадваю, што аднойчы, калі я быў у гасцях у адной беларускай сям’і на Беласточчыне, з калядкамі завіталі каля 140 калядоўшчыкаў! І Новы год святкуюць па старым стылі з 13 на 14 студзеня. Гэта камусьці можа здацца дзіўным, але гэта тое, што звязана з нашымі каранямі, з продкамі. І нам, беларусам, вельмі важна ў гэтыя святы памятаць нашыя беларускія і сямейныя традыцыі і карані.
Нядаўна прачытаў, што, аказваецца, беларусы, сярод усіх славянскіх народаў, адны з тых, хто найбольш захавалі свае традыцыі. І ў гэтым нашая сіла, сіла беларускага народа, які павінен перажыць гэтую жудасную навалу сённяшніх дзён.
Я веру ў тое, што гэтыя святы прынясуць цеплыню ў нашыя дамы, хоць бы на некалькі імгненняў, і падораць нам галоўнае — надзею і веру ў змены, якія мы павінны дасягнуць усе разам.
З надыходзячымі вас Калядамі! І не забудзьцеся прыгатаваць Куццю!
