У Варшаве паўстане «Інстытут беларускай кнігі». Ён будзе займацца прамоцыяй беларускай літаратуры і мовы як у свеце, так і ў Беларусі, таксама будзе садзейнічаць аўтарам і выдавецтвам у выпуску новых твораў і перакладаў беларускай літаратуры на замежныя мовы. Якія мэты перад сабой ставіць інстытут? Расказваем у матэрыяле.
Патрэба з’явілася шмат гадоў таму
Неўзабаве ў Варшаве з’явіцца «Інстытут беларускай кнігі», ён будзе створаны пры падтрымцы Беларускага ПЭНа і Аб’яднанага пераходнага кабінета як самастойная незалежная арганізацыя. Пра тое, чым будзе займацца новая арганізацыя, разважалі пісьменнікі выдаўцы і дзеячы культуры на канферэнцыі «Інстытут беларускай кнігі: мары аб будучыні».
Дзейнасць арганізацыі будзе мець некалькі кірункаў, сярод іх: кансультацыі і прававая падтрымка аўтараў і выдаўцоў, таксама прамоцыя, прэзентацыя кніг і арганізацыя іх продажу. Акрамя таго арганізацыя будзе спрыяць выданню перакладаў беларускай літаратуры на замежныя мовы і дапамагаць творцам у пытаннях аўтарскіх правоў.
Патрэба ў Інстытуце не з’явілася знянацку, размовы пра яе стварэнне вяліся шмат гадоў, але цяпер сітуацыя ў беларускай выдавецкай дзейнасці стала крызіснай. За апошні год у Беларусі было ліквідавана і пазбаўлена ліцэнзіі некалькі незалежных выдавецтваў, а кнігі беларускіх літаратараў улады прызнаюць «экстрэмісцкімі».
— Беларускае кнігавыданне вельмі рызыкуе застацца без свайго чытача. Каналы камунікацыі паміж імі штучна перарываюцца. Адпаведна, мы можам апынуцца ў сітуацыі, калі сама па сабе кніжная дзейнасць па-беларуску будзе вельмі дарагой, няўдзячнай або вельмі мала запатрабаванай, — лічыць адзін з ініцыятараў праекту філосаф Павал Баркоўскі.
Папулярызацыя беларускай мовы і літаратуры
Галоўнай мэтай «Інстытута беларускай кнігі» ініцыятары праекту лічаць папулярызацыю чытання нацыянальнай літаратуры і папулярызацыю беларускай мовы. Дзеля гэтага трэба развіваць лічбавыя фарматы кніг, але выдаўцы папярэджваюць аб некаторых праблемах. Па-першае, вядучыя кніжныя сэрвісы не могуць перайсці на абслугоўванне беларускай літаратуры. Па-другое, электронная кніга — гэта стаўка на масавую літаратуру, дзеля гэтага трэба больш дэтэктываў, раманаў і фэнтэзі на беларускай мове.
Яшчэ адзін крок да папулярызацыі беларускай кнігі – прамоцыя беларускіх аўтараў. Інстытут павінен паспрыяць таму, каб у Беларусі з’явіліся пісьменнікі-зоркі, якія будуць прыцягваць увагу і ў Беларусі, і за мяжой.
Галоўная ідэя «Інстытута беларускай кнігі» у тым, каб ён мог перанесці сваю працу на Беларусь, распавяла «Нашай Ніве» Аліна Коўшык, прадстаўніца па нацыянальным адраджэнні Аб’яднанага пераходнага кабінета.
— Разумеем, што, магчыма, зараз усіх нашых мэтаў будзе складана дасягнуць, улічваючы сітуацыю ў краіне, але вырашылі пачынаць цяпер, бараніць беларускае кнігадрукаванне, каб не страціць інтэлектуальны патэнцыял, арганізатарскія здольнасці людзей, якія гэтым займаліся, — тлумачыць Коўшык.
Неўзабаве будзе падпісаны мемарандум, а пасля з’явіцца група, якая будзе займацца стварэннем інстытуту.
