Беларус Ягор жыве ў Польшчы некалькі гадоў. Яго жонка — полька. Іх дачцэ год і дзевяць месяцаў. Дзіця ўжо пачало размаўляць — і на польскай, і на беларускай, — але не без нюансаў. Ягор распавёў MOST, як выхоўвае маленькага білінгва.
Ягор таксама рос білінгвам, бо вучыўся ў беларускамоўнай школе. Размаўляў і па-беларуску, і па-руску.
Зараз з жонкай і яе сам’ёй размаўляе на польскай, а са сваімі бацькамі і сям’ёй брата — на беларускай. Таму дачка знаходзіцца ў двухмоўным асяроддзі і запамінае і беларускія, і польскія словы. Размаўляе больш па-польску, і ў будучым гэта мова, верагодна, будзе дамінуючай. Але беларускія словы таксама разумее і ўжывае.
— Жонка не валодае беларускай мовай, таму часам не разумее, што ад яе хоча дачка — тады я прыходжу на дапамогу, — кажа Ягор. — А нядаўна застаўся з дачкой сам на тры дні. Шпацыравалі разам, і яна выбірала кірунак, у якім нам ісці. Замест польскага «там» пачала казаць беларускае «туды» альбо «сюды». Потым жонка вяла яе ў садок, і дачка зноў стала выкарыстоўваць гэтыя словы. Жонка не магла яе зразумець.
«Дзеці ствараюць сваю ўласную мову»
Але сапраўдных праблем з білінгвізмам не было, і Ягор упэўнены, что ў будучыні білінгвам дачкі ніяк не паўплывае на працэс навучання.
— Патрэбны час, каб прыстасавацца. Не трэба думаць, што дзіця будзе горш развівацца ці не будзе ведаць аніводнай мовы, бо блытае словы. Гэта нармальна нават да 3-4 гадоў. Дзеці не разумеюць, што ўжываюць словы з дзвюх моваў, таму ствараюць сваю ўласную мову. Але з часам гэта праходзіць.
Фанетыка беларускай і польскай адрозніваюцца, але Ягор не хвалюецца, што дачка будзе «щекаць і чекаць», бо «палова Беларусі размаўляе па-руску з беларускім акцэнтам — і нічога страшэннага ў гэтым няма».
А вось значэнні некаторых слоў дзяўчынка ўжо блытае: ідучы каля будоўлі, кажа «кран» замест «dźwig». Яе маці гэта вельмі смешыць. Дарэчы, з бабуляй і дзядуляй з Беларусі дзіця размаўляе часта, але таксама на «сваёй» мове.
— З польскімі дзецьмі дачка пакуль што размаўляе няшмат. Але калі пачне больш актыўна, то будзе рабіць гэта неяк па-свойму, як прызвычаілася. Як з намі дома, — мяркуе Ягор.
Спяваюць Вайцюшкевіча і чытаюць «Kicia Kocia»
Беларуская культура з’яўляецца значнай часткай выхавання дачкі. Сям’я ўключае ёй беларускія казкі і музыку, а таксама «Пэтсан і Фіндус» у беларускім перакладзе. Ягор кажа, што дзяўчынка вельмі любіць «Калыханку» і песню Зміцера Вайцюшкевіча «На Каляды», якую часта спявае.
А вось якасць беларускай літаратуры для дзяцей сям’і не падабаецца.
— Было б файна, калі б польскія кнігі «Kicia Kocia» і «Pucio» былі перакладзены на беларускую мову, — кажа беларус.
