Журналістка, жонка палітвязня Дзяніса Івашына Вольга Івашына ў калонцы для MOST разважае пра тое, чаму людзі звяртаюцца да сілаў, што пераўзыходзяць іх магчымасці, і набажэнствы ў Беластоку на беларускай і ўкраінскай мовах.
Шукаць пытанні ў хрысціянства
У часы цяжкасцей і выпрабаванняў чалавек схільны звяртацца да сілы, якая пераўзыходзіць яго абмежаваныя магчымасці. Як кажуць беларусы: як трывога, то да Бога. І гэта вельмі добра ілюструе сітуацыю ўцекачоў з Украіны ў Польшчы. Мясцовыя храмы ўсіх хрысціянскіх дэнамінацый атрымалі новы стымул да развіцця ў выглядзе хвалі дадатковых вернікаў.
Нават тыя, хто да поўнамаштабнай агрэсіі Расіі не ставілі перад сабой філасоўска-рэлігійных пытанняў, ва ўмовах уцякацтва пачынаюць шукаць тлумачэнне тым падзеям, якія вымушаныя перажываць, шукаць адказ, калі ды як тыя падзеі скончацца. Найпрасцей шукаць адказы на падставовыя пытанні чалавецтва ў хрысціянстве, бо яно акурат іх мае і на іх грунтуецца.
Беларусы пасля вядомых падзей 2020 года таксама пачалі свае рэлігійныя пошукі, а некаторым давялося рабіць гэта ўжо па-за межамі бацькаўшчыны. Але нашы суайчыннікі ў той жа Польшчы сутыкаюцца з праблемай адшукання храмаў, дзе можна пачуць Слова Божае на роднай мове, пагутарыць са святаром-беларусам, які разумее твае праблемы, як свае, бачыць свет хаця б трошкі падобным чынам. Ва ўкраінцаў сітуацыя значна лепшая ў гэтым плане, бо святары з Украіны паслугуюць у розных цэрквах па ўсім свеце. Асабліва актыўнай у гэтым плане з’яўляецца Украінская грэка-каталіцкая царква (УГКЦ), якая мае парафіі як у самой Украіне, так і далёка за межамі, у тым ліку ў ЗША і Канадзе.
Хто пачуваецца сваімі ў грэка-каталіцкіх храмах
Грэка-каталіцкая царква наогул можа быць тым аб’яднаўчым фактарам у грамадстве, якога не хапае падчас у тым ліку збройных канфліктаў. Сваімі ў грэка-каталіцкіх храмах пачуваць сябе могуць як католікі абодвух (лацінскага й візантыйскага) абрадаў, бо з’яўляюцца часткай Адзінай Паўсюднай Апостальскай Царквы, так і праваслаўныя, бо знешняя форма правядзення богаслужэнняў падобная да той, да якой яны прызвычаіліся. Зрэшты, каталіцкія храмы заўсёды адчыненыя для ўсіх людзей добрай волі. Таму й беларусы тут могуць знайсці сабе братэрскае добразычлівае асяроддзе.
У Беластоку ўжо даўно існуе парафія УГКЦ. Хоць зарэгістраваная яна была толькі ў 2015 годзе, фактычна богаслужэнні тут праводзіліся ажно з 2007 года. Першым парахам парафіі быў айцец Грыгорый Сталыца (Григорій Столица). Ад сакавіка 2021 года парафіяй апякуецца айцец Андрый Залеўскі (Андрій Залевський). Супольныя малітвы ладзяцца ў ніжняй капліцы рыма-каталіцкага храма Святой Тройцы па вуліцы Сыбіракоў, 2. Літургія ў нядзелю — на 12.30, у святочныя дні сярод тыдня — на 18.00. Як і ўся астатняя УГКЦ, мясцовая грэка-каталіцкая парафія прытрымліваецца юльянскага царкоўнага календару.
Святар айцец Андрый і ўсе парафіяне вельмі добразычліва ставяцца да беларусаў. У капліцы, дзе адбываюцца супольныя набажэнствы, ад лютага побач вісяць два сцягі абодвух народаў: слаўны жоўта-блакітны ўкраінскі і наш нескароны бел-чырвона-белы.
Набажэнствы ў Беластоку па-беларуску і па-ўкраінску
Вялікая колькасць уцекачоў з Беларусі, што часткова пасялілася таксама і ў Беластоку, выклікала неабходнасць арганізаваць богаслужэнне на беларускай мове з удзелам святара з Беларусі. Дзякуючы спрыянню ўкраінскіх грэка-католікаў, іх беларускія браты ў веры, ды й кожны ахвочы цяпер маюць магчымасць прынамсі адзін раз на месяц, у суботу аб 11 гадзіне, супольна ўзнесці малітву да Бога за сябе, сваіх родных, свой народ, за ўсю Беларусь, заспяваць разам наш духоўны гімн «Магутны Божа», пагутарыць адно з адным пасля літургіі.
На дадзены момант рэгулярнага графіку беларускіх службаў няма, але мы будзе паведамляць пра прызначаны дзень, таму сачыце за нашымі абвесткамі. Аднак чым болей будзе з’яўляцца ахвочых паўдзельнічаць у беларускай літургіі, тым хутчэй можна будзе ўсталяваць пэўны дзень для набажэнства, а таксама й павялічыць іх колькасць, ды наогул нават арганізаваць сталае душпастырства для беларусаў Беластоку і ваколіц. Таму шчыра запрашаем нашых чытачоў далучацца да ўдзелу ў беларускіх богаслужэннях, а таксама заахвочваем наведваць грэка-каталіцкую парафію, каб захоўваць братнюю лучнасць з украінцамі й развіваць міжнацыянальныя стасункі на асабістым узроўні.
Вольга Івашына
