Пакуль у Беларусі руйнуюць пахаванні польскіх жаўнераў, MOST прапануе ўбачыць, як у Беластоку выглядаюць могілкі савецкіх салдатаў. Гэта ў асноўным пахаванні тых, хто загінуў пры вызваленні Беластока ў ліпені 1944 года і ў пасляваенны час. Ёсць пахаванні нават тых, хто змагаўся з Арміяй Краёвай. Ні намёку на разбурэнні.
Некалькі брацкіх магіл жаўнераў Арміі Краёвай на Гродзеншчыне зраўнялі з зямлёй. Пра гэта стала вядома ў пачатку ліпеня. Гэтая навіна абурыла многіх у Беларусі і Польшчы.
7 ліпеня МЗС Беларусі выклікала ў міністэрства часовага паверанага ў справах Польшчы ў сувязі з сітуацыяй са знішчэннем пахавання салдат Арміі Краёвай у вёсцы Мікулішкі Ашмянскага раёна. Там адмаўляюць, што было нейкае пахаванне. Пасля гэтага беларусы, што жывуць у Польшчы, асудзілі разбурэнне могілак польскіх жаўнераў.
Савецкія пахаванні ў добрым стане
Журналісты MOST вырашылі паглядзець, у якім стане могілкі, дзе знаходзяцца пахаванні савецкіх салдат — бо беларуская і расійская прапаганда любіць казаць, што ў Польшчы руйнуюць усё савецкае. Пахаванні савецкіх салдат у Беластоку знаходзяцца на некалькіх могілках. Мы вырашылі паглядзець тыя, якія знаходзяцца ў самым цэнтры, на вайсковых могілках. Там шмат пахаванняў жаўнераў розных войскаў. Вялікая колькасць з часоў савецка-польскай вайны, 1939 года. Ёсць пахаванні савецкіх салдат 1940-х гадоў, якія ўдзельнічалі ў вызваленні Беластока, і тых, хто змагаўся з антыкамуністычным падполлем — Арміяй Краёвай і іншымі.
Пахаванні ў досыць добрым стане і нічога не знішчана. Нават ёсць лампадкі і новыя таблічкі. Шмат безыменных пахаванняў. Восенню 2021 года для нас па вайсковых могілках праводзіў экскурсію беларускі гісторык Ігар Мельнікаў. Прыводзім яго каментарый:
— Беларуская прапаганда робіць тое, што скажуць у Маскве, у Крамлі, — распавядае гісторык. — Насамрэч з падачы Салаўёва і Кісялёва ідзе ў светапогляд і разуменне жыхароў Беларусі — і ўвогуле постсавецкай прасторы — ідэя, што ў Польшчы знішчаюцца могілкі савецкіх жаўнераў, якія вызвалялі і змагаліся супраць нацыстаў. Калі людзі не ездзяць у Польшчу і не наведваюць гарады, то збольшага, калі яны бачаць нейкі знішчаны помнік, то вераць гэтай прапагандзе. У Польшчы насамрэч ніводныя могілкі не былі знішчаны. Прыбіраюць савецкія помнікі, якія былі пастаўлены ў пасляваенны час у цэнтрах польскіх гарадоў. Гэта лічыцца ўрадам і грамадзянамі Польшчы не польскай гісторыяй. Але ніхто савецкіх могілак ніколі не чапаў і не знішчаў.
Цалкам экскурсію па вайсковых могілках можна ўбачыць на нашым ютуб-канале.
Рэжым Лукашэнкі перайшоў непраходную рысу
11 ліпеня кіраўнік Беларускага гістарычнага таварыства Алег Латышонак, які жыве ў Беластоку, выказаў пратэст з нагоды сітуацыі ў Беларусі.
— У нашай цывілізацыі за норму прынята павага не толькі да сваіх, але і да замежных жаўнераў і нават да ворагаў. Гэта таксама азначае клопат аб іх годным пахаванні. Разбурэнне магіл польскіх воінаў сёння з’яўляецца крайнім варварствам. Самаабвешчаны рэжым Лукашэнкі перайшоў яшчэ адну непраходную рысу. Мэта гэтых ганебных спраў відавочная — пасварыць польскі народ з беларускім. Мы на гэта не згодныя.
