Беларуска Алена пячэ ў Варшаве тарты на замову. Здаецца, нічога незвычайнага, але яна пазіцыянуе сябе своеасабліва: пячэ тарты са смакам дзяцінства. У яе лінейцы «Птушынае малако», «Казка», «Ленінградскі», «Медавік», «Напалеон» і іншыя вырабы. Журналістка MOST была ўражана такой прапановай і пагутарыла з жанчынай пра тое, у чым розніца паміж беларускімі і польскімі дэсертамі, а таксама чаму яна не марыць пра ўласную кавярню.
«Набыла курс у знаёмай кандытаркі»
У Беларусі Алена працавала псіхолагам, а выпечкай занялася, калі пераехала ў Польшчу, амаль чатыры гады таму. Тут беларусцы не спадабаўся хлеб, які прадаецца ў крамах, і яна стала рабіць яго дома. Гэта і стала першым штуршком да новага хобі.
Да тартоў беларуска прыйшла крыху пазней. Аднойчы знаёмая папрасіла Алену зрабіць медавік на дзень нараджэння.
— Яна мне проста даверылася. Раней я таксама пякла торцікі, але гэта былі вырабы для сям’і. Калі я зрабіла медавік, мне спадабалася, — распавядае беларуска.
Той торт знаёмая так і не забрала, бо ў Алены ён атрымаўся занадта вялікім. Так жанчына зразумела, што не ведае, як зрабіць торт меншай вагі, і пачала паглыбляцца ў тэхналогію. Нават набыла курс у знаёмай кандытаркі з Гродна, якой давярала.
Маці Алены працавала ў кулінарыі, таму ў дзяцінстве беларуска часта дапамагала ёй у гатаванні. Гэта таксама дапамагло Алене, калі яна пачала пячы самастойна.
«Для палякаў гэта зусім нязвыклы смак»
Алена спыніла выбар менавіта на класічных для беларускага асяроддзя смаках: медавіку, «Празе», «Ленінградскім», «Птушыным малаку» ды «Казцы», якую вельмі любіла ў дзяцінстве.
— Гэта быў, бадай, адзін з самых даступных торцікаў. Таму захацела паспрабаваць яго прыгатаваць. А вось «Ленінградскі» мне ў дзяцінстве не падабаўся. Да сёння ягоны смак для мяне цікавы, незвычайны, — прызнаецца беларуска.
Сваім вопытам жанчына дзялілася ў Instagram-акаўнце, і там адразу з’явіліся добрыя водгкукі — люді пісалі, што ім не хапае гэтых смакаў.
— Я ўбачыла, што людзям гэта цікава. У Варшаве я не знайшла тых, хто выпякаў бы такія тарты менавіта па тых рэцэптах, якія былі калісьці, — без перапрацоўкі смакаў і ў класічным дызайне, — распавядае Алена.
Так яна стала пячы на замову. У асноўным тарты са смакам дзяцінства замаўляюць беларусы і ўкраінцы. Па назіраннях Алены, у Польшчы ёсць падобныя дэсерты, але іх смак усё ж такі адрозніваецца, таму палякі аддаюць перавагу сваім вырабам.
— Той жа «Мазурак» падобны да «Ленінградскага», алё ён па-іншаму выглядае. Але медавікі і напалеоны палякі могуць замовіць. Часам беларускі, якія маюць польскіх сваякоў, замаўляюць у мяне торцікі і частуюць палякаў — ім вельмі падабаюцца нашыя вырабы. Але для іх гэта зусім нязвыклы смак, — дадае беларуска.
Класіку замаўляюць кліенты 35+
Беларускія і польскія вырабы адрозніваюцца памерам, адзначае Алена. Палякі прызвычаіліся да «нізенькіх, не круглых тартоў», каб іх можна было нарэзаць як пірожнае, а таксама да простага дэкору. А беларусы аддаюць перавагу больш высокім торцікам.
У аўдыторыі да 30 гадоў адрозненні паступова сціраюцца: і польская, і беларуская моладзь аддае перавагу хуткім, невялікім дэсертам, якія можна з’есці на хаду: макарунсам, моці або бэнта-торцікам, адзначае Алена. А тарты з класічным смакам замаўляюць у асноўным людзі ва ўзросце ад 35 гадоў.
Звычайна кілаграмовы торт каштуе ў беларускі 120-130 злотых. Такія беларусы замаўляюць часцей, бо прыехалі маленькімі сем’ямі. Звычайна кандытары, па словах Алены, неахвотна бяруцца за маленькія тарты: вазіцца доўга, а зарабіць можна значна менш. Але беларуска арыентуецца на тыя ўмовы, у якіх апынуліся суайчыннікі.
«Кавярням патрэбна, каб вырабаў было шмат»
Хлеб і тарты Алена гатуе на хатняй кухні. Спачатку, калі сям’я жыла ў маленькай кватэры, гэта было выпрабаваннем. Месца ўсім не хапала, працаваць жанчыне было нязручна.
— Калі муж заўважыў, што маё хобі можа прыносіць няхай невялікія, але грошы, мы пачалі шукаць новую кватэру. Было вельмі складана: на арэндных кватэрах звычайна робяць маленькія кухні, — успамінае Алена.
Але сям’і ўдалося знайсці кватэру з вялікай кухняй — стала значна прасцей, і зараз ніхто нікому не перашкаджае.
Жанчына пакуль не хоча ставіць свае вырабы на паток і працаваць з кавярнямі, альбо нават адкрыць сваю. З аднаго боку, трэба даглядаць маленькае дзіця. Але ёсць і іншыя прычыны:
— Было некалькі прапаноў і з хлебам, і з тартамі — і гэта цікава. Але калі я размаўляю з іншымі кандытарамі, якія працуюць у Варшаве, усе кажуць адно: гэта не выгадна. Таму што кавярням патрэбна, каб вырабаў было шмат — з такім патокам можна проста выгараць і больш не захацець гэтым займацца, — кажа Алена.
Пакуль беларуска разумее, што хоча вучыцца далей:
— Пашыраць маштабы я не хачу. Але хацела б паспрабаваць папрацаваць у кандытарскім цэху, каб паглядзець, як працуе буйная вытворчасць — нядоўга, месяц-два, — усміхаецца Алена. — Заўсёды казала: «Што заўгодна, але толькі не торцікі». Бо я бачыла, як маці працуе — гэта складана. Але я вельмі люблю сваю справу.
Не забудзь падпісацца на MOST у Тэлеграм. Мы галоўнае медыя беларусаў у Польшчы.
